|
Niedzica |
|||||
|
|
|||||
|
|
|||||
|
Fot. Panorama w kierunku Tatr, w dole widać wieżę kościelną.
|
|||||
|
Opis wsi |
|
Niedzica leży u południowo-wschodnich podnóży Pienin Spiskich,
nieopodal Jeziora Czorsztyńskiego i Jeziora Sromowieckiego. Przez wieś
przepływa rzeka Nidziczanka. Na południe od Niedzicy rozciąga się granica
polsko-słowacka.
Najbliższe przejście graniczne - Łysa nad Dunajcem - 2 km. Na wschód
od Niedzicy znajduje się Pieniński Park Narodowy, blisko jest w Gorce
oraz w Tatry. Odległość
od Nowego Targu ok. 35 km, od Zakopanego ok. 50 km. od Nowego Sącza ok.
60 km. Ludność spiska, ubiory ludowe w
odmianie kacwińskiej.
|
|
|
|
Prehistoria |
Pierwsi ludzie pojawili się
w rejonie Przełomu Czorsztyńskiego
prawdopodobnie ok. 35 tys. lat p.n.e. Świadczą o tym wykopaliska
prowadzone w jaskini Aksamitka. Z kolei na postawie znalezisk z jaskini
w Obłazowej, określono ślady bytności człowieka na ok. 50-20 tys.
p.n.e. Dogodne warunki do osiedlania się pojawiły się w
momencie, kiedy klimat się ocieplił, a było to ok. 40-36 tys. lat
p.n.e. Człowiek zamieszkujący jaskinię w Obłazowej zajmował się łowieniem
ryb, wydobywaniem radiolarytu, wytwarzaniem prymitywnych narzędzi. Z
tejże jaskini pochodzi też unikalny bumerang datowany na 18300 lat
p.n.e. Jednym z ciekawszych odkryć było też odsłonięcie w rejonie
Sromowiec osady paleolitycznej 15-12 tys. lat p.n.e.
|
|
Średniowiecze |
W
r. 1320 villam Nisicz circa aquam Nisicz - po 30 łanów z każdej strony
rzeczki - sprzedał Kokosz bratu Janowi. W r. 1326 patronat w stosunku do
kościoła otrzymał Czerwony Klasztor, a kapituła spiska wcieliła do
niego parafię (stan ten przetrwał do r. 1563). W l. 1589-94 Olbracht Łaski
sprzedał Niedzicę Györgyemu Horváthowi, a w kontrakcie mowa jest o
"mieście". W XIX w. wieś odwiedzali turyści polscy w drodze w
Tatry Spiskie. W r. 1805 nocował w niej Staszic, w 1832 gościł Goszczyński.
Do r. 1929 (a nawet 1932) utrzymała się tu pańszczyzna w formach sprzed
r. l 848. Odrabiało ją ostatnio 20 zelarzy z obciążeniem 30-66 dni z
morga rocznie. Losy wsi pozostawały w ścisłym związku z historią węgierskiego
Spisza, w szczególności niedzickiego zamku i jego właścicieli.W ostatnich latach Niedzica stała się głównym ośrodkiem wypoczynkowym w rejonie Jeziora Czorsztyńskiego ( ok. 640 miejsc noclegowych, nie licząc kwater prywatnych). Największe inwestycje poczyniła spółka Zespół Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica-Sromowe Wyżne. |
|
Od XIV wieku do końca I wojny światowej Niedzica znajdowała się w obrębie państwa węgierskiego. Od 1920 roku wraz z częścią Zamagurza należy do Polski z wyjątkiem lat 1939 – 1945 kiedy to znalazła się w obszarze państwa słowackiego. |
|
Właściciele
Niedzicy:
|
| Imprezy regionalne |
|
Dalsze atrakcje turystyczne zgrupowane są na brzegach obu jezior W Gminnym Ośrodku Kultury organizowana jest w lutym przez Związek Polskiego Spisza impreza "Spiskie Zwyki"- zwyczaje, obrzędy, konkurs instrumentalistów i gawędziarzy. W połowic lipca u stóp zamku przegląd folkloru spiskiego "Śpisko Watra.": zespoły regionalne prezentują stare obrzędy, tańce, śpiew, stroje. Baza noclegowa: Pokoje gościnne
w domach prywatnych. Ośrodki wypoczynkowe,
Wycieczki |
| W Pieniny Spiskie, na Jędras (709 m), do Kacwina (wodospady, zabytki), wypady na Słowację. Z przystani poniżej zamku kursy stateczku spacerowego. Do pawilonu przy koronie zapory z salką muzealna i pokazami filmów. Wyvcieczka nad Jezioro Sromowieckie do nowo otwartego ośrodka narciarskiego i Zespółu Rekreacyjnego "Polana Sosny" |
|
|