Niedzica


Niedzica

Fot. Panorama w kierunku Tatr, w dole widać wieżę kościelną.

 

zabytki

imprezy regionalne

noclegi

wycieczki

historia

mapka

 

 Opis wsi

Niedzica leży u południowo-wschodnich podnóży Pienin Spiskich, nieopodal Jeziora Czorsztyńskiego i Jeziora Sromowieckiego. Przez wieś przepływa rzeka Nidziczanka.  Na południe od Niedzicy rozciąga się granica polsko-słowacka. Najbliższe przejście graniczne - Łysa nad Dunajcem - 2 km. Na wschód od Niedzicy znajduje się Pieniński Park Narodowy, blisko jest w Gorce oraz w Tatry. Odległość od Nowego Targu ok. 35 km, od Zakopanego ok. 50 km. od Nowego Sącza ok. 60 km. Ludność spiska, ubiory ludowe w odmianie kacwińskiej. 

 

 

Prehistoria

Pierwsi ludzie pojawili się  w rejonie Przełomu Czorsztyńskiego prawdopodobnie ok. 35 tys. lat p.n.e. Świadczą o tym wykopaliska prowadzone w jaskini Aksamitka. Z kolei na postawie znalezisk z jaskini w Obłazowej, określono ślady bytności człowieka na ok. 50-20 tys. p.n.e.  Dogodne warunki do osiedlania się pojawiły się w momencie, kiedy klimat się ocieplił, a było to ok. 40-36 tys. lat p.n.e. Człowiek zamieszkujący jaskinię w Obłazowej zajmował się łowieniem ryb, wydobywaniem radiolarytu, wytwarzaniem prymitywnych narzędzi. Z tejże jaskini pochodzi też unikalny bumerang datowany na 18300 lat p.n.e. Jednym z ciekawszych odkryć było też odsłonięcie w rejonie Sromowiec osady paleolitycznej 15-12 tys. lat p.n.e.

 

Średniowiecze

W r. 1320 villam Nisicz circa aquam Nisicz - po 30 łanów z każdej strony rzeczki - sprzedał Kokosz bratu Janowi. W r. 1326 patronat w stosunku do kościoła otrzymał Czerwony Klasztor, a kapituła spiska wcieliła do niego parafię (stan ten przetrwał do r. 1563). W l. 1589-94 Olbracht Łaski sprzedał Niedzicę Györgyemu Horváthowi, a w kontrakcie mowa jest o "mieście". W XIX w. wieś odwiedzali turyści polscy w drodze w Tatry Spiskie. W r. 1805 nocował w niej Staszic, w 1832 gościł Goszczyński. Do r. 1929 (a nawet 1932) utrzymała się tu pańszczyzna w formach sprzed r. l 848. Odrabiało ją ostatnio 20 zelarzy z obciążeniem 30-66 dni z morga rocznie. Losy wsi pozostawały w ścisłym związku z historią węgierskiego Spisza, w szczególności niedzickiego zamku i jego właścicieli.

W ostatnich latach Niedzica stała się głównym ośrodkiem wypoczynkowym w rejonie Jeziora Czorsztyńskiego ( ok. 640 miejsc noclegowych, nie licząc kwater prywatnych). Największe inwestycje poczyniła spółka Zespół Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica-Sromowe Wyżne.
 

Od XIV wieku do końca I wojny światowej Niedzica znajdowała się w obrębie państwa węgierskiego. Od 1920 roku wraz z częścią Zamagurza należy do Polski z wyjątkiem lat 1939 – 1945 kiedy to znalazła się w obszarze państwa słowackiego.

 

Właściciele Niedzicy:
1308/1312 – 1327 – Kokosz Berzeviczy
1327 – 1343 – Drugethowie
1343 – 1347 – król węgierski
1347 – 1463/70 – Berzeviczowie – Schwarzowie z linii łomnickiej
1470 – 1528 – Zapolyiowie, dzierżawca
1507 – 1528 – Andrzej Horvath
1528 – 1589 – Łascy, dzierżawcy
1528 – 1538 – Minkowicz
1538 – 1576 – Jan Horvath
1576 – 1584 – Andrzej Balassa
1584 – 1589 – Jerzy Horvath
1589 – 1857 – Horvathowie, dzierżawcy 
ok. 1670 – 1770 – Giowanellowie
1857 – 1945 - Salamonowie
 

 

Imprezy regionalne

Dalsze atrakcje turystyczne zgrupowane są na brzegach obu jezior  W Gminnym Ośrodku Kultury organizowana jest w lutym przez Związek Polskiego Spisza impreza "Spiskie Zwyki"- zwyczaje, obrzędy, konkurs instrumentalistów i gawędziarzy. W połowic lipca u stóp zamku przegląd folkloru spiskiego "Śpisko Watra.": zespoły regionalne prezentują stare obrzędy, tańce, śpiew, stroje.

Powrót na górę

Noclegi 

Baza noclegowa: Pokoje gościnne w domach prywatnych. Ośrodki wypoczynkowe,
Oddział Usług Hotelowo-Turystycznych "ZZW Niedzica SA''. Na zamku Niedzickim, w starej celnicy, w leśniczówce.

 

Wycieczki

W Pieniny Spiskie, na Jędras (709 m), do Kacwina (wodospady, zabytki), wypady na Słowację. Z przystani poniżej zamku kursy stateczku spacerowego. Do pawilonu przy koronie zapory z salką muzealna i pokazami filmów. Wyvcieczka nad Jezioro Sromowieckie do nowo otwartego ośrodka narciarskiego  i Zespółu Rekreacyjnego "Polana Sosny"



 

str-glowna

Powrót na górę